« Portfolio released | Main | Talk Digger »
{July 31, 2005}
Homo Economicus
Πόσο πιστοί είναι οι καταναλωτές στα brands; Σύμφωνα με αυτό το άρθρο του Wired η καταναλωτική συμπεριφορά τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί όλο και περισσότερο απρόβλεπτη. Οι καταναλωτές έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν περισσότερο ορθολογικά τις αγοραστικές προτιμήσεις τους με αποτέλεσμά να κλονίζεται η σχέση πίστης που είχαν μέχρι τώρα με συγκεκριμένες εταιρίες. Και αυτό εξηγεί την ξαφνική πτώση εταιριών που για χρόνια απολάμβαναν το μεγαλύτερο κομμάτι της αγοράς (όπως έγινε πχ με την Nokia στην κινητή τηλεφωνία) και την εμφάνιση νέων ονομάτων που από το μηδέν απόκτησαν ένα σεβαστό μερίδιο της αγοράς όπως η Sumsung.
Και φυσικά η αιτία για αυτή την αλλαγή είναι, guess what το αγαπητό μας internet που έχει αυξήσει κατακόρυφα τις πληροφορίες για το κάθε προϊόν, φέρνει κοντά τους υποψήφιους αγοραστές (η Amazon έχει εξελιχθεί στην μεγαλύτερη κοινότητα συζητήσεων για χιλιάδες διαφορετικά προϊόντα) και μας έχει μεταμορφώσει στους απόλυτους homo economicus, ορθολογικούς, σκεπτόμενους και ενημερωμένους καταναλωτές.
Σε κόντρα όμως με τις παραπάνω αισιόδοξες προβλέψεις είναι τα στατιστικά για το παγκόσμιο budget στην διαφήμιση που αυξάνεται σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια. Αν έχει πραγματικά γεννηθεί ένα νέο είδος καταναλωτή γιατί οι εταιρίες ρίχνουν το βάρος όλο και περισσότερο στις ίδιες κλασσικές μεθόδους προσέγγισης μέσω της τηλεοπτικής διαφήμισης (το παγκόσμιο budget για διαφήμιση στο web εξακολουθεί να είναι πενιχρό) και δεν ξοδεύουν στην ποιότητα των προϊόντων και σε πιο ανταγωνιστικές τιμές που υποτίθεται οτι είναι τα κριτήριά του σύγχρονου καταναλωτή; Και πως εξηγούνται με οικονομικά κριτήρια επιτυχίες σαν αυτή του ipod που έχει εξελιχθεί στο απόλυτο cultural προϊόν με μερίδιο αγοράς που πλησιάζει το 90% βγάζοντας εκτός μάχης όλους τους άλλους μεγάλους κατασκευαστές;
Το θέμα όμως είναι όχι πόσο homo economicus έχουμε γίνει αλλά αν αξίζει να φτάσουμε στο σημείο να υπολογίζουμε την παραμικρή μας πράξη με καθαρά οικονομικούς όρους. Αν δεχθούμε τον καταναλωτισμό ως αναγκαίο κακό του μοντέρνου ανθρώπου μπορούμε να ανακαλύψουμε στιγμές που η κατανάλωση έγινε μεταξύ άλλων μορφή έκφρασης για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όπως ήταν το ντύσιμο για τα περισσότερα νεανικά κινήματα, ο συμβολικός χαρακτήρας στα αυτοκίνητα και τελευταία οι υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα. Και καθώς όλο και περισσότερες πλευρές της ζωής μας γίνονται με ορθολογικούς όρους και καλά υπολογισμένες κινήσεις, θα πρέπει να αφήσουμε κάποια πράγματα στην τύχη, στην διάθεση της στιγμής και να ξοδέψουμε για αυτά που απλά μας αρέσουν και όχι για αυτά μας συμφέρουν ή είναι καλύτερα.
Υπάρχουν 2 σχόλια σε αυτό το άρθρο.
Πείτε την άποψη σας
Όσον αφορά στον homo economicus αυτός, ουσιαστικά, δεν υπήρξε ποτέ. Ούτε τώρα υπάρχει. Δεν μπορεί να υπάρχει homo economicus και συγχρόνως να υπάρχουν brands με "υψηλό συναισθηματικό φορτίο" που να αγοράζονται από τον κόσμο -όπως ισχύει ήδη.
Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου και ουσιαστικά αυτός ήταν και ο κύριος λόγος που έγραψα το άρθρο. Ξέρεις από τότε που εμφανίστηκε το web υπάρχει η αισιοδοξία πως θα μας εφοδιάσει με τις πληροφορίες και τα εργαλεία ώστε να γίνουμε ορθολογικοί κατανάλωτες, να ξεπεράσουμε τα "δαιμονικά" brands και τα tricks της διαφήμισης και τελικά να αγοράσουμε οτι απολύτως έχουμε ανάγκη. Εκτός οτι δεν μπορώ να δω κάτι τέτοιο να συμβαίνει ακόμα και να γινόταν δεν μπορώ να καταλάβω πως θα έκανε την ζωή μας καλύτερη. Ίσα-ίσα που μπορεί να γινόμασταν περισσότερο υπολογιστές και σίγουρα πιο βαρετοί.
Πράγματι, τα brands δεν έχουν τη δύναμη που είχαν κάποτε, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η δύναμή τους είναι πλέον μικρή. Απλώς ο ανταγωνισμός έχει γίνει μεγαλύτερος μεταξύ τους.
Για παράδειγμα, ok, η Nokia έχασε μερίδιο αγοράς, αλλά γιατί συνέβη αυτό; Διότι δεν αφουγκράστηκε σωστά την αγορά, τον πελάτη (μη προσφέροντας clamshell κινητά όταν άρχισαν αυτά να γίνονται trendy). Άλλωστε, η Samsung που βρίσκεται σε ανοδική τροχιά δεν είναι κανένα (πλέον) άγνωστο όνομα. Αντιθέτως, είναι ένα από τα πιο ισχυρά brand στα consumer electronics, πιθανόν μάλιστα να είναι η Sony του μέλλοντος.
Όσον αφορά στον homo economicus αυτός, ουσιαστικά, δεν υπήρξε ποτέ. Ούτε τώρα υπάρχει. Δεν μπορεί να υπάρχει homo economicus και συγχρόνως να υπάρχουν brands με "υψηλό συναισθηματικό φορτίο" που να αγοράζονται από τον κόσμο -όπως ισχύει ήδη.
Επιπλέον, η "παραδοσιακή" διαφήμιση θα συνεχίσει για πολλά χρόνια ακόμη να είναι η πρώτη επιλογή των εταιρειών για έναν και μόνον λόγο' έχει αποτελέσματα (αποτελέσματα, όχι πωλήσεις). Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν θα προσπαθούν οι διαφημιστές και οι marketers να δημιουργήσουν πιο αποτελεσματικές διαφημιστικές μεθόδους.
από τον/την: Sakis | 02:41, 1/08/05